Sự thấp lùn của con cái so với bạn bè cùng tuổi là mối lo không nhỏ của các bậc cha mẹ. Tuy nhiên, hiểu được nguyên nhân khiến trẻ chậm phát triển chiều cao có thể giúp phụ huynh biết cách cải thiện tình trạng này và hỗ trợ con sớm đạt vóc dáng lý tưởng.
Sự phát triển chiều cao của trẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như di truyền, dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và môi trường sống. Khi một trong những yếu tố quyết định đến chiều cao này không được chú trọng hoặc quản lý đúng cách, có thể dẫn đến hạn chế phát triển chiều cao.
Dưới đây là một số nguyên nhân từ bên trong cơ thể và sinh hoạt hằng ngày có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ, đặc biệt là chiều cao. Xác định rõ nguyên nhân giúp việc cải thiện vóc dáng được thuận lợi hơn.
Xác định nguyên nhân khiến trẻ chậm cao để có cách cải thiện phù hợp.
Nội tiết tố tăng trưởng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng phát triển của chiều cao. Loại nội tiết tố này được tiết ra càng nhiều thì xương càng phát triển nhanh. Trẻ bị thiếu nội tiết tố tăng trưởng do bệnh lý rối loạn sản sinh nội tiết tố sẽ có chiều cao hạn chế hơn trẻ bình thường.
Tuyến giáp có nhiệm phụ giải phóng một số nội tiết tố tham gia vào quá trình tăng trưởng thể chất của con người. Tình trạng tuyến giáp hoạt động kém, lượng nội tiết tố sản xuất ra ít, chiều cao của trẻ khó có thể phát triển hết tiềm năng.
Dù không quyết định hoàn toàn nhưng di truyền cũng tham gia chi phối sự tăng trưởng chiều cao tự nhiên ở trẻ. Có đến hơn 700 biến thể gen ảnh hưởng đến chiều cao có thể di truyền cho con, gồm các gen quy định sự phát triển của sụn tăng trưởng. Nếu cha mẹ có chiều cao khiêm tốn, con cái cũng sẽ chịu sự ảnh hưởng, buộc trẻ phải nghiêm ngặt thực hiện lối sống khoa học nếu muốn sở hữu vóc dáng chuẩn.
Trẻ mắc phải một số bệnh lý sau đây sẽ có chiều cao thấp hơn do bệnh tật gây nên tình trạng rối loạn tăng trưởng:
Trẻ bị kém hấp thu dinh dưỡng do hệ tiêu hóa hoạt động kém cũng là nguyên nhân chậm phát triển chiều cao thường gặp. Dù chế độ ăn uống khoa học, được cung cấp đa dạng dinh dưỡng nhưng phần lớn dưỡng chất bị đào thải ngược ra ngoài, trẻ còi cọc, chiều cao khiêm tốn. Lúc này cần tiến hành điều trị, cải thiện hoạt động của hệ tiêu hóa để tăng khả năng hấp thụ dinh dưỡng, chiều cao mới có thể phát triển thuận lợi.
Đây là thức uống khoái khẩu của hầu hết trẻ em hiện nay. Tuy nhiên, nó cũng chính là tác nhân khiến trẻ chậm phát triển chiều cao. Trong nước ngọt có ga chứa hàm lượng cao axit photphoric. Chất này bào mòn canxi trong xương, làm suy giảm lượng canxi trong xương, hệ xương suy yếu, phát triển kém, chiều cao tăng trưởng hạn chế.
Các loại nước ngọt không tốt cho phát triển của trẻ.
Mặt khác, loại đồ uống này còn chứa nhiều đường, chất bảo quản gây hại cho sức khỏe. Khí carbon dioxide trong nước ngọt có ga làm trẻ bị đầy bụng, khó tiêu, chán ăn dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng, chiều cao khiêm tốn là điều hiển nhiên. Cha mẹ cần kiểm soát thói quen ăn uống, hạn chế để con uống nước ngọt có gas. Thay vào đó là các loại nước tốt cho sức khỏe như nước ép, sinh tố, nước dừa, nước mía hoặc nước lọc.
Thói quen ăn quá mặn làm thất thoát Canxi tại xương. Trong khi đó, đường và dầu mỡ lại làm giảm khả năng hấp thụ Canxi và vitamin D của cơ thể, tăng nguy cơ béo phì và bệnh tim mạch. Cha mẹ nên cắt giảm lượng muối, đường và dầu mỡ khi chế biến thức ăn cho con. Khuyến khích con ăn nhiều món luộc, hấp để bảo toàn dinh dưỡng trong thực phẩm và hỗ trợ chiều cao tăng trưởng tốt.
Giấc ngủ và chiều cao có mối quan hệ chặt chẽ. Nếu thường xuyên thức khuya, ngủ không đủ giấc, sức khỏe của trẻ sẽ có nhiều chuyển biến tiêu cực, xương không được thư giãn đủ, kéo theo đó là tình trạng chiều cao chậm tăng trưởng.
Trong khung giờ từ 23h - 1h sáng, nếu trẻ ngủ sâu giấc, tuyến yên sẽ sản sinh ra lượng nội tiết tố tăng trưởng đạt đỉnh, rất có lợi cho sự phát triển chiều cao tự nhiên. Nếu trẻ chưa ngủ hoặc chỉ vừa bắt đầu ngủ trong khung giờ này, cơ thể sẽ bỏ lỡ mất một lượng lớn nội tiết tố tăng trưởng, khiến xương phát triển kém thuận lợi hơn, chiều cao hạn chế.
Lười thể dục thể thao là nguyên nhân chính khiến xương yếu, tích lũy khoáng chất trong xương kém, trẻ ù lì và chậm tăng trưởng. Trong khi đó, trẻ vận động thường xuyên và đúng cách sẽ cải thiện sức khỏe và thúc đẩy tăng trưởng thể chất hiệu quả.
Vận động còn kích thích tuyến yên sản sinh ra nhiều nội tiết tố tăng trưởng hơn, hỗ trợ chiều cao phát triển hết tiềm năng. Cha mẹ nên động viên con tập luyện thể thao hằng ngày với thời lượng từ 45 - 60 phút. Một số môn thể thao có lợi cho phát triển thể chất như: Bơi lội, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông, nhảy dây, đu xà…
Thói quen lười vận động khiến xương khó phát triển hết tiềm năng.
Sợ con bị tổn thương bởi ánh nắng mặt trời, không ít phụ huynh che chắn quá kỹ hoặc không để con tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Việc này không chỉ bỏ lỡ nguồn năng lượng có lợi cho sức khỏe mà còn gián tiếp khiến trẻ thấp lùn. Khi da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời sẽ tổng hợp được vitamin D, hỗ trợ xương hấp thụ Canxi. Khi thiếu vitamin D, dù bổ sung nhiều Canxi, xương vẫn có nguy cơ thiếu hụt khoáng chất quan trọng này do hấp thu kém.
📌 Thời điểm tắm nắng phù hợp là trước 9h sáng và sau 4h chiều. Thời gian tắm nắng diễn ra khoảng 10 - 20 phút mỗi ngày là đủ. Ba mẹ có thể kết hợp vận động nhẹ nhàng trong thời gian này để tăng giá trị tổng hợp vitamin D và cải thiện chắc khỏe xương.
Hiện nay, thiết bị điện tử hỗ trợ trẻ nhiều trong học tập, học hỏi kỹ năng và kết nối bạn bè. Tuy nhiên, nhiều trẻ quá lạm dụng thiết bị điện tử, dành phần lớn thời gian rảnh để sử dụng thiết bị điện tử. Điều này không chỉ gây hại cho mắt mà còn cản trở phát triển chiều cao đạt chuẩn. Khi nghiện thiết bị điện tử, trẻ có xu hướng lười vận động mà chỉ ngồi một chỗ, ăn uống không đúng giờ và đủ chất, thường thức rất khuya và ngủ không đủ giấc.
Những yếu tố này ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phát triển chiều cao tự nhiên, cơ thể cũng tăng trưởng kém. Phụ huynh cần kiểm soát thời lượng cũng như nội dung trẻ tiếp xúc với thiết bị điện tử. Ưu tiên việc học và cắt giảm thời gian giải trí trên thiết bị điện tử của trẻ, thay vào đó con phụ giúp việc nhà cũng giúp tăng cường vận động.
Thường xuyên tiếp xúc với các yếu tố môi trường có hại cho sức khỏe như: Khí hậu khắc nghiệt, rác thải, ô nhiễm nước, ô nhiễm không khí, ô nhiễm tiếng ồ, khói thuốc… trẻ có nguy cơ bệnh tật cao hơn. Khi sức khỏe yếu, trẻ khó có thể tăng trưởng chiều cao hết tiềm năng.
Sự quan tâm, yêu thương của gia đình, mối quan hệ bạn bè/thầy cô cũng chi phối tâm lý và ảnh hưởng một phần đến quá trình tăng trưởng thể chất. Trẻ sinh trưởng trong yêu thương và giáo dục tốt từ gia đình sẽ có nền tảng sức khỏe tốt, ý thức chăm sóc chiều cao tốt. Trẻ ít được quan tâm, tâm lý tiêu cực cũng ảnh hưởng đến khả năng phát triển, chiều cao có thể hạn chế hơn bạn bè.
Trẻ chậm phát triển chiều cao chủ yếu do rối loạn nội tiết tố tăng trưởng, suy tuyến giáp, gen thấp bé, yếu tố bệnh lý đặc biệt, trẻ kém hấp thu, lạm dụng nước ngọt, ăn quá mặn/nhiều dầu mỡ, ngủ ít và ngủ trễ, lười thể thao, ít tiếp xúc ánh nắng, lạm dụng thiết bị điện tử, môi trường sống ô nhiễm.
Trẻ cần được chăm sóc sức khỏe đúng cách trong suốt quá trình phát triển chiều cao tự nhiên nếu muốn đạt vóc dáng lý tưởng khi trưởng thành. Dưới đây là một số phương pháp tăng chiều cao đơn giản ngay tại nhà phụ huynh cần lưu ý áp dụng phù hợp cho con:
Cách chăm sóc chiều cao cho trẻ em và thanh thiếu niên.
Thực hiện chế độ dinh dưỡng khoa học: Đây là yếu tố quan trọng để xương nhận đủ dưỡng chất cần thiết giúp phát triển hết tiềm năng. Trẻ cần ăn uống đủ 3 bữa chính và 2 bữa phụ, đủ các dưỡng chất thiết yếu: Canxi, protein, vitamin D, vitamin K, magie, phốt pho, kẽm… Các chất này có thể tìm thấy trong các loại cá, hải sản, thịt gà, trứng, rau cải xoăn, bông cải xanh, cải bó xôi, sữa và sản phẩm từ sữa…
Khuyến khích trẻ tập thể dục: Đây là thói quen tốt, cần được duy trì để nâng cao sức khỏe, tăng cường đề kháng và thúc đẩy xương khớp phát triển hết tiềm năng. Hãy chọn bài tập thể dục hoặc môn thể thao tăng chiều cao con thích, thể trạng con có thể đáp ứng và rèn luyện mỗi ngày, hoặc tối thiểu 3 - 5 ngày mỗi tuần.
Tạo thói quen đi ngủ sớm: Rèn cho con đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày để con tỉnh táo, nhiều năng lượng hơn. Đi ngủ sớm cũng giúp cho xương được thư giãn để phát triển mạnh mẽ, nội tiết tố tăng trưởng tiết ra nhiều hơn để hỗ trợ chiều cao phát triển thuận lợi.
Phơi nắng sớm: 10 - 20 phút phơi nắng hoặc vận động nhẹ dưới ánh nắng cũng giúp cơ thể trẻ tổng hợp một lượng vitamin D đáng kể để tăng cường hấp thu canxi. Phơi nắng sớm đúng cách còn giúp trẻ tăng miễn dịch, khỏe mạnh hơn, ngủ ngon hơn mỗi đêm.
Điều chỉnh tư thế: Tư thế chuẩn giúp xương khỏe, cấu trúc xương vững vàng, từ đó có điều kiện phát triển tối ưu. Tư thế chuẩn khi được giữ thẳng lưng khi đi, đứng, ngồi, nằm, đảm bảo độ cong tự nhiên của cột sống.
Kết hợp dùng thực phẩm hỗ trợ cải thiện chắc khỏe xương: Các sản phẩm này giúp trẻ được bù đắp dinh dưỡng, đặc biệt là những dưỡng chất tốt cho xương. Điều quan trọng là phụ huynh chọn đúng sản phẩm uy tín, đã được kiểm định, dạng chất dễ hấp thụ, hàm lượng và thành phần đúng mục tiêu cải thiện chắc khỏe xương, nhiều phản hồi tích cực.
Dinh dưỡng khoa học và đầy đủ, trẻ tập thể dục thường xuyên, đi ngủ sớm, phơi nắng sáng sớm, tư thế chuẩn, dùng thêm thực phẩm hỗ trợ cải thiện chắc khỏe xương giúp trẻ tối ưu tiềm năng tăng trưởng.
Xác định rõ nguyên nhân khiến trẻ chậm phát triển chiều cao giúp phụ huynh có kế hoạch chăm sóc sức khỏe và cải thiện chiều cao cho con khoa học, hiệu quả. Đừng quên kết hợp các thói quen sinh hoạt lành mạnh TVBUY vừa chia sẻ để con có tiềm năng tăng trưởng tối ưu ba mẹ nhé.
Cải thiện dinh dưỡng, vận động là một trong những cách tốt nhất giúp trẻ phát triển vóc dáng. Để trẻ sở hữu chiều cao chuẩn khi trưởng thành, sau đây là 7 cách tăng chiều cao nhanh chóng, hiệu quả, đơn giản nhất, dễ dàng cho trẻ thực hiện hàng ngày.
Vận động thể dục, thể thao là phương pháp rèn luyện thân thể giúp nâng cao sức khỏe, hỗ trợ xương khớp. Vậy việc tập luyện thường xuyên có giúp tăng chiều cao hay không? Để hiểu rõ hơn về vai trò và tác động của việc tập luyện đối với chiều cao, hãy cùng tham khảo ngay các bài tập giúp tăng chiều cao trong 1 tuần mà TVBUY chia sẻ dưới đây nhé!
Việc theo dõi bảng chiều cao cân nặng chuẩn cho trẻ theo từng độ tuổi đóng vai trò thiết yếu trong việc đánh giá tình trạng phát triển thể chất và tăng trưởng lành mạnh của trẻ. Các chỉ số này không chỉ giúp phụ huynh nhận biết trẻ đang phát triển bình thường hay có dấu hiệu chậm phát triển mà còn là cơ sở để phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Theo khuyến nghị từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi độ tuổi và giới tính đều có chỉ số phát triển riêng biệt, được thiết lập dựa trên nghiên cứu toàn cầu về sự tăng trưởng tối ưu ở trẻ em.
