Việt Nam từng nằm trong top 10 quốc gia có chiều cao trung bình thấp nhất thế giới. Thậm chí ở châu Á, chiều cao người Việt từng chỉ xếp vị trí thứ ba từ dưới lên, đứng sau cả Indonesia và Philippines. Thế nhưng, mọi chuyện đã thay đổi… TVBUY mời bạn kiểm tra tình hình chiều cao người Việt hiện nay trong bài viết sau đây.
Chiều cao của người Việt hơn 10 năm trước thấp hơn chuẩn WHO tới 13,1cm với nam và gần 11cm đối với nữ. Dù đã có thay đổi nhưng người Việt vẫn nằm trong top các quốc gia thấp nhất khu vực châu Á. Sự khác biệt này rõ rệt nhất ở nhóm đối tượng 6 - 12 tháng tuổi và 6 - 11 tuổi.
Theo kết quả Tổng điều tra dân số năm 2000, chiều cao nam thanh niên Việt Nam 162,3 cm và nữ là 152,4 cm. Tính từ giai đoạn năm 1975 đến 2000, chiều cao người dân Việt Nam tăng chậm, trung bình thêm 1,1 cm mỗi thập kỷ. Điều tra năm 2010, kết quả điều tra cho thấy chiều cao đạt được của nam là 164,4 cm và nữ 153,4 cm, tăng trung bình 2,1cm trong vòng 10 năm.
Báo cáo số liệu khảo sát năm 2019 - 2020 của Bộ Y tế cho thấy chiều cao trung bình người Việt là 168,1 cm đối với nam, 156,2 cm với nữ. Nhìn vào tốc độ tăng trưởng của 2 giai đoạn trước, so sánh với tốc độ tăng trưởng các quốc gia khác, Việt Nam sẽ mất nhiều thời gian để bằng mức chiều cao trung bình của thế giới hiện nay là 177 cm ở nam và của nữ giới là 163,3 cm.
Chiều cao người Việt từng lọt top thấp nhất châu Á nhưng đang dần cải thiện
Trong bối cảnh đó, các quốc gia vốn có chiều cao trung bình tương đương hoặc thấp hơn Việt Nam vào năm 1950 như Nhật Bản, Hàn Quốc đều đã có những cú “lội ngược dòng”, vươn mình lên top đầu chiều cao châu Á. Do đó, không thể “đổ lỗi” hoàn toàn cho gen di truyền trong công cuộc cải thiện chiều cao.
Điều này đặt ra câu hỏi về nguyên nhân và hậu quả của tình trạng này, tại sao Việt Nam dường như chỉ có chuyển biến rất nhỏ trong cuộc đua về chiều cao. Đặc biệt khi chiều cao khi trưởng thành ảnh hưởng đến khả năng lao động, học tập và thậm chí tinh thần. Trong khi, việc có chiều cao trung bình cao hơn có thể giúp quốc gia nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội.
Chiều cao trung bình người Việt hơn 10 năm trước từng nằm top thấp nhất khu vực châu Á. Hiện nay, người Việt cao trung bình 168,1 cm đối với nam, 156,2 cm với nữ. Dù Việt Nam đã vươn lên top 10 quốc gia cao nhất châu Á nhưng con số này vẫn cần cải thiện nhiều.
Người Việt bị hạn chế chiều cao do nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể đến từ tình trạng sức khỏe cũng như thói quen sinh hoạt hằng ngày. Một số điểm nổi bật về lối sống khiến người Việt phải sở hữu chiều cao “khiêm tốn” như:
Chiều cao trung bình người Việt hiện nay sau nhiều năm cải thiện
Viện Dinh dưỡng Quốc gia từng đưa ra nhận định về khẩu phần ăn của trẻ em Việt hiện chưa đảm bảo đa dạng, cân đối. Trong đó, các bữa ăn hằng ngày chưa đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị về một số chất dinh dưỡng quan trọng như Vitamin A, Vitamin D, Canxi, Sắt, Kẽm...
Dinh dưỡng tác động đến 32% trong quá trình tăng trưởng chiều cao tự nhiên. Tuy nhiên, phần lớn chế độ dinh dưỡng của người Việt chú trọng vào tinh bột, thịt cá, ít rau xanh. Trong khi rau xanh chính là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất, củng cố hệ xương, thúc đẩy sự dài ra của xương, từ đó cải thiện chiều cao.
Về nguyên nhân này, không thể phủ nhận mối quan hệ giữa phát triển kinh tế, chất lượng cuộc sống và chế độ dinh dưỡng. Mức thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam vẫn còn thấp, do đó, nhiều phụ huynh Việt chưa có điều kiện tốt để đầu tư chăm sóc dinh dưỡng cho con, dẫn đến sự trì trệ tăng trưởng thể chất.
Trong giai đoạn từ năm 1975 - 2000, đất nước tập trung phục hồi, khắc phục hậu quả chiến tranh, đời sống kinh tế còn gặp nhiều khó khăn. Việc chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ em vẫn còn hạn chế và chưa được chú trọng nhiều, nguồn lương thực khan hiếm. Tăng trưởng thể chất chậm là một trong những hệ quả không thể tránh khỏi của giai đoạn này.
Tình hình kinh tế không tốt cũng là lý do khiến chế độ dinh dưỡng kém khoa học
Từ năm 2000 - 2010, kinh tế Việt Nam bắt đầu có sự khởi sắc, đời sống vật chất cải thiện, các bậc phụ huynh cũng dần chú ý hơn đến việc chăm sóc dinh dưỡng, sức khỏe cho trẻ. Theo đó, chiều cao cũng có sự tăng trưởng mạnh hơn trước.
Trong nhịp sống hiện đại, nhiều ông bố bà mẹ Việt bận rộn, không có nhiều thời gian chăm sóc con. Trẻ em có xu hướng sử dụng thức ăn nhanh giàu chất béo nhưng ít vi khoáng, nước ngọt có ga, đều là những thực phẩm cản trở tăng trưởng chiều cao. Ngoài ra, thức ăn nhanh còn làm tăng nguy cơ béo phì - một trong những “thủ phạm” gây thấp lùn.
Một nghiên cứu do Đại học Stanford thực hiện, thu thập từ hơn 700.000 người ở hơn 100 quốc gia. Đối tượng khảo sát sẽ sử dụng cùng một ứng dụng di động theo dõi sức khỏe và thể chất. Kết quả cho thấy người Việt chỉ đi bộ khoảng 3.600 bước/ngày, thấp hơn mức trung bình toàn cầu là 5.000 bước.
Báo cáo của Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cũng cho thấy Việt Nam thuộc nhóm 10 nước lười vận động. Môn thể dục trong học đường chỉ có khoảng 2 tiết/tuần ở hầu hết các cấp học, chưa đủ để tác động đến sự tăng trưởng thể chất, trong khi vận động ảnh hưởng đến 20% trong quá trình phát triển chiều cao.
Trẻ lười vận động do bị thu hút bởi thiết bị điện tử
Thiếu không gian vận động (đặc biệt ở khu dân cư đông đúc, đô thị lớn), thiếu động viên trẻ trong sinh hoạt hằng ngày cũng dần tạo thói quen lười vận động ở trẻ. Việc tiếp xúc sớm và có dấu hiệu “nghiện” thiết bị điện tử cũng hạn chế thời gian rèn luyện thể chất của lứa tuổi trẻ em và thanh thiếu niên.
Trong cuộc sống hối hả, việc dành đủ thời gian cho giấc ngủ đôi khi trở nên khó khăn. Thống kê cho thấy, số giờ ngủ trung bình mỗi ngày của người Việt là khoảng 6,5 - 7 tiếng, thấp hơn rất nhiều so với mức khuyến nghị là 8 tiếng/ngày. Điều này đang có tác động đáng kể đến sức khỏe và phát triển của về chiều cao của trẻ.
Ngủ không đủ giấc làm cho tuyến yên sản sinh ra ít nội tiết tố tăng trưởng, đây là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển của các hệ cơ quan, đặc biệt là hệ cơ xương. Trẻ em trong giai đoạn đến trường có khả năng đối mặt với áp lực học tập và thành tích khiến trẻ thường xuyên thiếu ngủ.
Nhiều phụ huynh Việt đặt kỳ vọng đối với thành tích học tập của con cái, do đó học sinh phải hy sinh thời gian ngủ để hoàn thành bài tập và ôn thi. Những bài kiểm tra và kỳ thi liên tục cũng khiến cho các con càng phải dành nhiều thời gian hơn để ôn bài, kéo theo rút ngắn thời gian nghỉ ngơi cần thiết.
Ngủ trễ và ngủ quá ít khiến chiều cao bị kìm hãm
Mặt khác, với sự phát triển mạnh mẽ của internet và mạng xã hội tại Việt Nam, không ít bạn trẻ thường thức khuya để chơi game, xem phim, hoặc trò chuyện với bạn bè online. Thói quen này không chỉ ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ mà còn gây tác động nghiêm trọng đến sức khỏe, phát triển chiều cao và tạo ra nhiều vấn đề tiêu cực khác.
Dinh dưỡng kém và chưa khoa học, thói quen lười vận động, đi ngủ trễ và ngủ quá ít là những nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ chưa thể đạt chiều cao chuẩn
Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc trong nhiều lĩnh vực nhưng vấn đề chiều cao vẫn là một thách thức đáng quan ngại. Trước hết, chúng ta cần tập trung vào việc tìm hiểu nguyên nhân gây ra tình trạng này, có thể là do dinh dưỡng không đủ hoặc không cân đối hoặc các yếu tố khác để có hướng giải quyết.
Dưới đây là một số thói quen sinh hoạt khoa học cần áp dụng nếu muốn trẻ tăng tốc chiều cao:
Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng nhất, do đó phụ huynh có con trong độ tuổi tăng trưởng tự nhiên cần chú trọng đầu tư vào bữa ăn hằng ngày. Thực đơn có các thực phẩm bổ sung canxi, protein, vitamin D, vitamin K, magie, phốt pho, kẽm, sắt… là những chất tham gia nuôi xương.
Ngoài ra, phụ huynh hạn chế tối đa để trẻ bổ sung các loại thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, nước ngọt… Đa dạng thực phẩm tươi sống cũng là cơ hội bổ sung dinh dưỡng từ các nguồn khác nhau cho con. Bạn có thể chia các bữa ăn trong ngày thành 3 bữa chính và 2 bữa phụ để tối ưu cho trao đổi chất lành mạnh.
Các thực phẩm tốt cho chiều cao nên bổ sung hằng ngày
Đi ngủ trước 23h và ngủ đủ 8 tiếng/đêm là điều cần thiết để có một quá trình phát triển chiều cao hết tiềm năng. Bạn không quên nhắc nhở con nghỉ trưa 30 - 60 phút để phục hồi thể trạng. Một giấc ngủ chất lượng giúp tối ưu lượng nội tiết tố tăng trưởng giải phóng trong ngày, xương được thư giãn tối đa để tăng tốc phát triển.
Đạp xe, nhảy dây, yoga, pilates, đu xà, chạy bộ, bơi lội, chơi cầu lông, bóng rổ, bóng chuyền… là những bài tập lý tưởng để thúc đẩy chiều cao. Tùy vào độ tuổi và thể trạng mà ba mẹ và các con chọn hình thức tập phù hợp. Lưu ý các vấn đề về kỹ thuật, cường độ và thời gian tập để có hiệu quả cải thiện chiều cao nhanh chóng nhé.
Tư thế chuẩn không chỉ hỗ trợ định hình cột sống thẳng mà còn tác động tích cực đến quá trình phát triển và kéo dài xương. Hãy hướng dẫn trẻ luôn giữ thẳng lưng khi đi, đứng và đặc biệt là ngồi học. Ngoài ra, tư thế lao động cũng cần đạt chuẩn, các hoạt động thể dục thể thao cần đúng kỹ thuật để bảo vệ sức khỏe cơ xương khớp.
Mặc dù dinh dưỡng chính đến từ bữa ăn hằng ngày, nhưng thực tế cho thấy trẻ vẫn bị thiếu hụt chất do các vấn đề liên quan đến tiêu hóa, kém hấp thu hay thất thoát trong chế biến. Các chất này có thể được bù đắp bằng thực phẩm hỗ trợ bổ sung - trong trường hợp này là thực phẩm hỗ trợ chiều cao, phát triển xương.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe dòng NuBest Tall đang được tin dùng ở 118 quốc gia
Điều quan trọng là phụ huynh tìm hiểu kỹ thành phần, thương hiệu, tham khảo phản hồi người dùng để chọn được sản phẩm đảm bảo an toàn, chất lượng. Trẻ cần một sản phẩm cung cấp các thành phần tốt cho xương, dễ hấp thụ, được nhiều người tin dùng và phản hồi tích cực. Nguồn gốc mua hàng cũng cần lưu ý để sản phẩm rõ ràng xuất xứ.
Thực hiện chế độ ăn uống đủ chất, đi ngủ sớm và ngủ đủ giấc, tập luyện thường xuyên, giữ tư thế chuẩn và bổ sung dinh dưỡng từ thực phẩm hỗ trợ là điều cần thiết để trẻ nhanh cải thiện chiều cao.
Với tốc độ phát triển hiện nay, Việt Nam cần nghiêm túc cải thiện phương pháp chăm sóc để bắt kịp chiều cao trung bình của các quốc gia top đầu châu Á và trên thế giới. Nâng cao nhận thức và hành động để cải thiện tình hình là vấn đề quan trọng mà mỗi phụ huynh Việt cần thực hiện ngay từ bây giờ, với những chia sẻ hữu ích Tvbuy.vn vừa chia sẻ.
Cải thiện dinh dưỡng, vận động là một trong những cách tốt nhất giúp trẻ phát triển vóc dáng. Để trẻ sở hữu chiều cao chuẩn khi trưởng thành, sau đây là 7 cách tăng chiều cao nhanh chóng, hiệu quả, đơn giản nhất, dễ dàng cho trẻ thực hiện hàng ngày.
Vận động thể dục, thể thao là phương pháp rèn luyện thân thể giúp nâng cao sức khỏe, hỗ trợ xương khớp. Vậy việc tập luyện thường xuyên có giúp tăng chiều cao hay không? Để hiểu rõ hơn về vai trò và tác động của việc tập luyện đối với chiều cao, hãy cùng tham khảo ngay các bài tập giúp tăng chiều cao trong 1 tuần mà TVBUY chia sẻ dưới đây nhé!
Việc theo dõi bảng chiều cao cân nặng chuẩn cho trẻ theo từng độ tuổi đóng vai trò thiết yếu trong việc đánh giá tình trạng phát triển thể chất và tăng trưởng lành mạnh của trẻ. Các chỉ số này không chỉ giúp phụ huynh nhận biết trẻ đang phát triển bình thường hay có dấu hiệu chậm phát triển mà còn là cơ sở để phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Theo khuyến nghị từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi độ tuổi và giới tính đều có chỉ số phát triển riêng biệt, được thiết lập dựa trên nghiên cứu toàn cầu về sự tăng trưởng tối ưu ở trẻ em.
